Türkiye’de Miras Hukuku: Genel İlkeler ve Uygulamalar

Miras Hukukunun Temel Kavramları

Taşınır Mal (Menkul Mal) Nedir?

Yer değiştirmesi mümkün olan tüm maddi varlıklardır.

Örnekler: para, altın, kıymetli evrak, araçlar vb.

Taşınmaz Mal (Gayrimenkul) Nedir?

Araziye bağlı olup yer değiştirmesi mümkün olmayan varlıklardır.

Örnekler: arsalar, daireler, evler, iş yerleri vb.

Türkiye’de Mirasın Geçişinde Uygulanacak Hukuk

Türkiye’de bulunan taşınmaz malların mirası, Türk hukukuna tabidir.

Bu nedenle hem Türk vatandaşları hem de yabancılar için Türkiye’deki gayrimenkuller Türk Medenî Kanunu’na göre miras bırakılır.

Taşınır mallarda ise farklı bir kural geçerlidir:

• Murisin vatandaşı olduğu ülkenin hukuku uygulanır

  (mallar Türkiye’de bulunsa bile).

📌 Vasiyetname olsa dahi “saklı pay” korunur.

Türk hukukunda belirli yakın mirasçılara ayrılan zorunlu miras payı vasiyetnameyle kaldırılamaz.

Yasal Mirasçılar ve Payları

Türk hukukunda zorunlu miras payları şu şekilde düzenlenir:

1. Derece Mirasçılar – Çocuklar ve Eş

• Eş: %25

• Çocuklar: %75 (eşit bölünür)

Eş yoksa: %100 çocuklara geçer.

Eş + Çocuk Yoksa

• Eş: %50

• Anne–baba: %50 (eşit payla)

Eş Var, Çocuk ve Ebeveyn Yoksa

• Eş → %100 mirasçı olur.

Eş, Çocuk ve Ebeveyn Yoksa

Miras şu sırayla geçer:

1. Kardeşler (3. derece)

2. Büyükanne–büyükbaba ve onların çocukları

   (amca, dayı, hala, teyze — 4. derece)

Eş hayatta ise: %50 eş, %50 diğer akrabalar.

Hiç Mirasçı Yoksa?

• Türkiye’deki taşınmazlar → devlete geçer.

• Taşınır mallar için → murisin vatandaşlığının hukuku uygulanır.

Vasiyetname ile Miras Bırakılması

Muris vasiyetname düzenleyerek dilediği kişiyi mirasçı yapabilir.

Ancak vasiyetnamenin geçerli olması için:

• Murisin fiil ehliyeti tam olmalı

• Türk hukukuna uygun şekilde düzenlenmiş olmalı

• Yabancı muris için de geçerli prosedürler izlenmelidir

📌 Muris adına açılmış borçlar da mirasın bir parçasıdır.

Mirası reddetme süresi:

➡️ Mirasın açılmasından itibaren 3 ay.

Miras Payının Reddedilme (Mirasçılıktan Çıkarma) Nedenleri

Bazı durumlarda kişi mirastan mahrum bırakılabilir:

• Murise veya diğer mirasçılara karşı işlenen suçlar

• Vasiyetname düzenlenmesine engel olma

• Çocuklara (üvey/biyolojik) karşı ebeveynlik görevlerinin ağır ihlali

• Sahte / çıkar amaçlı evlilik

• Aile hukukundan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

Bu nedenlerin tamamı mahkeme kararıyla ispatlanmalıdır.

Türkiye’de Miras Vergisi

2020 düzenlemeleri miras vergisini değiştirmemiştir.

Vergi oranı:

➡️ %1 – %30 arasında değişir

Şuna göre farklılık gösterir:

• Taşınmazın bulunduğu şehir

• Mirasın değeri

• Miras kalemlerinin sayısı

Miras Hakkının Kullanım Süresi

Türkiye’de miras hakkı:

➡️ 10 yıl içinde kullanılmalıdır.

Bu süre içinde başvuru yapılmazsa — miras devlete geçer.

Yabancıların Miras İşlemleri: Noter ve Mahkemeler

Türk vatandaşlarında bilgiler e-Devlet’te olduğu için işlemler genellikle noterden yapılabilir.

Yabancılar için:

✔ Devlet sisteminde kayıt bulunmadığından

➡ tüm işlemler mahkeme üzerinden yürütülür.

Tapu (Kadastro) İşlemleri

Yabancı mirasçı, mahkemeden mirasçılık belgesi aldıktan sonra:

1. Kadastro Müdürlüğü’ne başvurur

2. Tapu devrini talep eder

3. Gayrimenkul, mirasçının adına tescil edilir

📌 Mahkeme kararı yalnızca kararın verildiği tarihte mevcut mallar için geçerlidir.

2024 Yılında Türkiye’de Yabancılar İçin Miras İşlemleri

Yabancı mirasçılar şu belgeleri hazırlamak zorundadır:

• Türk mahkemesinden mirasçılık belgesi

• Apostilli belgeler:

  • Doğum belgesi

  • Evlilik belgesi

  • Ölüm belgesi

  • Başka mirasçı olmadığını gösteren beyan

• Türkçe tercümeler

• Noter tasdikleri

📌 Bu işlemlerin tamamı zorunludur.

Neden Profesyonel Hukukî Destek Almalısınız?

Türkiye’de miras hukuku karmaşık bir alandır; yabancılar için daha da zorlu olabilir:

• Sürelerin kaçırılması

• Yanlış belge hazırlanması

• Tapu devrinin gecikmesi

• Diğer mirasçılarla uyuşmazlık

• Hak kaybı riski

Tuncay & Barcin Law Office avukatları:

✔ Tüm dava ve başvuruları yürütür

✔ Belgeleri hazırlar

✔ Tapu işlemlerini tamamlar

✔ Mirasçının Türkiye’ye gelmesine gerek bırakmadan tüm süreci yönetir

Yapmanız gereken tek şey → avukata vekaletname vermek.